काठमाडौं । यातायात व्यवस्था विभागले असोज २० गतेबाट सार्वजनिक सवारीमा दशैंको अग्रिम टिकट बुकिङ खुलाउन प्रस्ताव गरेको छ । यातायात व्यवसायीहरुसँग छलफल गर्दै विभागले असेज २०देखि २५सम्म अग्रिम टिकट बुकिङ खुला गर्न प्रस्ताव गरेको हो ।

विभागका प्रवक्ता लोकनाथ भुसालका अनुसार दशैंमा जतिसक्दो छिटो उपत्यका छाड्ने यात्रुका लागि अग्रिम टिकट बिक्री गर्ने व्यवस्था गर्न व्यवसायीलाई आग्रह गरिएको छ ।

विभागले यो वर्ष करिब ५ लाख व्यक्तिले दशैंका लागि उपत्यका छाड्ने अनुमान गरेको छ । गत वर्षका दशैंमा करिब २० लाखले उपत्यका छाड्ने गरेकोमा यो वर्ष यस्तो संख्या करिब ४ भागले कम हुने अनुमान विभागको छ ।

व्यवसायीको घुमाउरो असहमति

सरकारले गरेको प्रस्तावमा व्यवसायीहरुले घुमाउरो रुपमा असहमति प्रकट गरेका छन् । उनीहरुले यसबारे थप छलफल हुनुपर्ने भन्दै सार्वजनिक यातायात सञ्चालनका सम्बन्धमा सरकारले लिएको नीति पुनरावलोकन हुनुपर्ने माग अघि सारेका छन् ।

सरकारले सार्वजनिक सवारीमा ५० प्रतिशत बढी भाडा लिएर सिटमा ५० प्रतिशत मात्रै यात्रु राख्न पाउने नियम बनाएको छ ।

तर, व्यवसायीहरुले विमानको हकमा यस्तो नियम नभएको भन्दै बसलाई पनि सबै सिटमा यात्रु बोक्न दिनुपर्ने माग गरिरहेका छन् । दशैंको अग्रिम टिकट बुकिङ खुल्नुअघि नै यो माग सम्बोधन हुनुपर्ने अडान व्यवसायीको छ ।

सबै सिटमा यात्रु बोक्न दिनुपर्ने माग पुरा नभई अग्रिम टिकट बुकिङ गर्नुको अर्थ नरहेको कुरा विभागमा प्रष्टसँग राखेको नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका एक पदाधिकारीले बताए ।

उनका अनुसार विभाग यसबारे भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालय र कोभिड-१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्र (सीसीएमसी)मा यसबारे जानकारी गराउने बताएको उनले बताए । यही बेला व्यवसायीले सरकारलाई पत्र नै लेखेर आधा सिटमा मात्रै यात्रु बोक्ने निर्णय सच्याउन माग गरेका छन् ।

READ MORE NEWS

सरकारलाई यातायात व्यवसायीको पत्र-आधा सिटमा मात्रै यात्रु बोक्ने निर्णय सच्याइयोस्

काठमाडौं । यातायात व्यवसायीहरुले सार्वजनिक सवारीका सिटभरि यात्रु राखेर चलाउन दिन लिखित माग पेस गरेका छन् । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयलाई पत्र लेख्दै नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघले आधा सिटमा मात्रै यात्रु राख्न पाउने व्यवस्था हटाउन माग गरेको हो ।

महासंघका अध्यक्ष योगेन्द्रमान कर्माचार्यले हस्ताक्षर गरेको पत्रमा कोभिड-१९को महामारीले थलिएको सार्वजनिक यातायात क्षेत्रलाई थप पीडित बनाउने निर्णयहरु खारेज गर्न माग गरिएको छ । व्यवसायीले यातायातधनी र यात्रुलाई अन्याय हुने गरी आधा सिट मात्रै यात्रु राख्ने र ५० प्रतिशत बढी भाडा लिने निर्णय गरिएको भन्दै तुरुन्तै साविककै व्यवस्था लागू गर्न माग गरेका छन् ।

महासंघका महासचिव सरोज सिटौलाका अनुसार दशैंमा यात्रुको आवागमन सुरु अघि यस्तो व्यवस्था खारेज गर्न सरकारलाई भनिएको हो । ‘आधा सिटमा मात्रै यात्रु राख्ने व्यवस्थाले लामो दुरीका सार्वजनिक सवारीले सञ्चालन खर्च पनि उठाउन सक्दैनन्,’ उनले भने, ‘अहिले त हामी ६ महिना थन्किएका बसलाई चुस्त बनाउन घाटा सहेरै भएपनि चलाइरहेका छौं, सबैं यसरी सकिँदैन ।’

यातायात व्यवस्था विभागले अगि्रम टिकट बुकिङ खुलाउनेबारे आइतबार गरेको छलफलमा पनि व्यवसायीले पहिला आधा सिटमा मात्रै यात्रु राख्ने निर्णय सच्याउन माग गरेका छन् । आफूहरु दशैंमा यात्रुलाई सहज र सुरक्षित सेवा दिन तयार भए पनि घाटा सहेर सेवा दिन सक्ने अवस्था नभएको तर्क व्यवसायीले गरेका छन् ।

आधा सिटमा ५० प्रतिशत मात्रै भाडा बढी लिएर लामोसमयसम्म यात्रु ओसार्न नसकिने भएकाले सरकारले नयाँ निर्णय लिएर दशैंमा सेवा दिने वातावरण बनाउनुपर्ने माग उनीहरुको छ ।

व्यवसायीहरुले यस्तो माग अघि सार्नुको कारण हो, सरकारले वायुसेवा र सार्वजनिक यातायातमा लिएको दोहोरो नीति । आन्तरिक वायुसेवा दिने विमानहरुलाई सरकारले सिटभरि यात्रु बोक्न छुट दिएको छ । बसहरुले मात्रै आधा सिटमा यात्रु बोक्नुपर्ने नियम विरोधाभाषपूर्ण भएको व्यवसायीको ठहर छ ।

महासंघका महासचिव सिटौला आन्तरिक वायुसेवा र बसमा पूर्ण क्षमतामा यात्रु चढाउनुबीच कुनै अन्तर नभएको तर्क गर्छन् । ‘आन्तरिक हवाई उडानमा यात्रुबीच दूरी समस्या होइन भने बसमा मात्रै किन त्यो नियम लगाउने ?’ सिटौला भन्छन्,’हामी विमानका यात्रु र वायुसेवा सञ्चालकले जे-जे मापदण्ड पुरा गर्छन्, त्यो पालना गर्न हामी पनि तयार छँदैछौं ।’

सरकारले बीच बाटोमा यात्रु हाल्न नपाउने नियम बनाउनुपर्ने र त्यसमा कडाइ गर्नुपर्ने माग व्यवसायीको छ । सरकारले विमानमा पनि पीसीआर गरेर चढ्ने नियम बनाएको छैन । त्यसैकारण भौतिक दूरी पालना बसमा मात्रै लागू हुनुपर्ने सरकारी निर्णय अब्यवहारिक र तर्कसंगत नभएको सिटौला बताउँछन् ।

दशैंमा यात्रुको चाप बढ्नसक्ने भएकाले सरकारले लगाएको नियम पालना गर्न कठिन हुने अवस्था आउने तर्क व्यवसायीको छ । विगतमा पनि दशैंका बेला यात्रुले कोचाकोच गरेर यात्रा गरेको र अहिले आधा मात्रै सिट क्षमता यात्रु बोकेर सेवा दिन बसको संख्या नै पर्याप्त नहुने तर्क उनीहरुको छ ।

सरकारी नीतिले यात्रु पनि मर्कामा पर्ने भन्दै व्यवसायीले दशैंअघि नै सरकारले यो मुद्दालाई सल्ट्याउनुपर्ने बताएका छन् ।

दशैंका बेला आधा सिटमै अटाउलान् यात्रु ?

काठमाडौं । दशैं आउन अब करिब एक महिना पनि बाँकी छ । नेपालीलाई कोरोना महामारीका बीचमा यो वर्षको दशैं मनाउन सहज छैन ।

सरकारले कोरोना संक्रमण रोकथामका लागि अब लकडाउनको नीति नलिने जनाउ दिइसकेको छ । सडक र हवाई दुवै यातायात खुलेकाले दशैंमा घर पुगिएला भन्ने आशा प्रवल बनेको छ ।

महामारीकै बीच सर्वसाधारणले दशैंका बेला गर्ने यात्रालाई सुरक्षित बनाउन सरकारले के प्रबन्ध गर्छ भन्ने अहिलेसम्म तय छैन । सरकारको यातायात व्यवस्था विभाग त्यस्तो तयारीमा जुटिसकेको छैन ।

महामारीमा सार्वजनिक सवारी सञ्चालन गर्न सम्बन्धमा विभागले जारी गरेको निर्देशिका पालना भए/नभएको अनुगमन समेत भएको छैन । दशैंमा घर जाने यात्रुको चाप व्यवस्थापन गर्ने त सुरसार नै छैन ।

यात्रुको सम्भावित चाप, महामारीको जोखिम, सिट क्षमताको आधा मात्र यात्रु बोक्न पाउने नियम पालना भए/नभएको अनुगमन लगायतका सवाल पेचिलो बन्ने देखिएको छ ।

‘अग्रिम बुकिङ खुल्छ’

 

दशैंमा काठमाडौंबाट गाउँघर जानेका लागि अग्रिम टिकट बुकिङ खुलाउने योजना भने विभागले बनाएको छ । त्यसका लागि असोज १० गतेबाट छलफल थालिने विभागका महानिर्देशक गोगनबहादुर हमाल बताउँछन् ।

यातायात सञ्चालक, सुरक्षा निकाय, अन्य सरोकारवाला निकाय र उपभोक्ता अधिकारवादीहरुसँग छलफल गरेर अग्रिम टिकट बुकिङ खुलाउने उनले बताए । यो वर्षको दशैंमा पहिलेजस्तो यात्रुको चाप नपर्ने हमालको अनुमान छ ।

‘दशैंमा काठमाडौं छाड्ने वर्गका धेरैजसो गाउँ फर्किनुसक्नुभएको छ’, उनी भन्छन्, ‘कतिले महामारीमा घर नजाने निधो गर्नुभएको छ, त्यसैले यो साल धेरै चाप पर्दैन होला ।’

परे थप मापदण्ड ल्याएर भए दशैंमा यात्रालाई सुरक्षित बनाउने दाबी महानिर्देशक हमालले गरे ।

व्यवसायीको फरक मत

दशैंको अग्रिम टिकट बुकिङ खुलाउने विषयमा सधैं सरकार र यातायात व्यवसायीको मतभेद हुने गर्छ । ६ महिना बन्द रहेर बल्ल खुलेको सार्वजनिक यातायात व्यवसायी दशैंमा अहिलेकै नीतिअनुसार अग्रिम टिकट बुकिङ नखुलाउने पक्षमा छन् ।

५० प्रतिशत बढी भाडा लिएर लामो दुरीमा आधा सिटमा मात्र यात्रु बोक्न नसकिने उनीहरु बताउँछन् । ‘विमानले सिटभरि यात्रु बोकेर उड्न पाउने तर बसले नपाउने गरी नियम ल्याइएको छ,’ नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका महासचिव सरोज सिटौला भन्छन्, ‘यो महामारीमा हामीले कुन उत्प्रेरणाले सेवा दिने ?’

उनका अनुसार अहिले लामो समय बन्द भएका बसहरुको मर्मत चलिरहेको छ । महिनौं थन्किएका गाडीहरुलाई दुरुस्त पार्ने काम पनि घाटा सहेरै गर्नुपरेको उनी बताउँछन् ।

महासंघका अध्यक्ष योगेन्द्रमान कर्माचार्य अहिले काठमाडौंबाट लामो दूरीमा छुट्ने ठूला बस ६–७ जना यात्रु लिएर गुड्दैछन् । ‘यसरी बस चलाएर न किस्ता तिर्न पुग्छ न स्टाफलाई तलब दिन’, उनी भन्छन्, ‘अहिले त गाडीलाई चलायमान र चालकहरुलाई उत्प्रेरित गर्ने काम मात्र भइरहेको छ ।’

दशैंमा यात्रु चप बढेपछि सेवा दिन व्यवसायीसँग पर्याप्त बस रहेको कर्मचार्य बताउँछन् । महासचिव सिटौलाले दशैंमा यात्रु, चालक, सहचालक सबैलाई अनुशासित बनाउँदै संक्रमण फैलिन नदिने मापदण्ड बनाएर सबै सिटमा यात्रु बोक्न दिनुपर्ने बताए ।

महासंघले बसहरु खालीखाली रहेकाले यात्रुहरुलाई मिलेसम्म अहिले नै गाउँ फर्किन सुझाव दिएको छ ।

यो पटक विगतमा जत्तिको चाप नभएपनि दशैंछेक लामो र छोटो दुवै दुरीमा यात्रु बढ्ने बस व्यवसायी राम भुर्तेलको आँकलन छ । ‘आधा सिट खाली राखेर, यात्रुलाई अलपत्र छाडेर दौडिदा ढुंगा खाने डर हुन्छ,’ उनी भन्छन्, ‘त्यसलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने, छलफल त हुनैपर्छ ।’


Your Views
Related News